Brylant Świętokrzyski

Profesor nauk technicznych, polityk i mąż stanu, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego życia publicznego przełomu XX i XXI wieku oraz jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci współczesnej Europy. Ukończył studia na Wydziale Mechaniczno-Energetycznym Politechniki Śląskiej w 1963 roku, a następnie związał swoją karierę zawodową z macierzystą uczelnią. W 1971 roku uzyskał stopień doktora nauk technicznych, w 1979 roku stopień doktora habilitowanego, a w 1997 roku otrzymał tytuł profesora nauk technicznych. Specjalizował się w problematyce energetyki, ochrony środowiska i inżynierii cieplnej. Jest autorem i współautorem licznych publikacji naukowych oraz promotorem wielu prac doktorskich.

W sierpniu 1980 roku przystąpił do NSZZ „Solidarność”, angażując się w działalność ruchu społecznego dążącego do demokratycznych przemian w Polsce. W czasie stanu wojennego współpracował z podziemnymi strukturami związku, uczestnicząc w organizacji niezależnego życia społecznego i naukowego. W latach osiemdziesiątych był jednym z doradców regionalnych struktur „Solidarności”, a po 1989 roku aktywnie uczestniczył w procesie transformacji ustrojowej państwa.

W 1997 roku został wybrany na posła na Sejm RP III kadencji z listy Akcji Wyborczej Solidarność, a następnie objął urząd Prezesa Rady Ministrów. Kierowany przez niego rząd funkcjonował do 2001 roku i przeprowadził jedne z najważniejszych reform w historii III Rzeczypospolitej. Wprowadzono nowy podział administracyjny kraju, tworząc 16 województw i przywracając powiaty, zreformowano system edukacji, służbę zdrowia oraz system emerytalny. W okresie jego urzędowania Polska przystąpiła w 1999 roku do Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO), co stanowiło jedno z najważniejszych wydarzeń w powojennej historii państwa.

Po zakończeniu misji premiera kontynuował działalność publiczną i europejską. W 2004 roku został wybrany do Parlamentu Europejskiego, zdobywając jeden z najlepszych wyników wyborczych w kraju. W latach 2009–2012 sprawował funkcję Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego, stając się pierwszym przedstawicielem państw Europy Środkowo-Wschodniej na tym stanowisku. W czasie swojej kadencji zabiegał o wzmacnianie pozycji Parlamentu Europejskiego, rozwój wspólnej polityki energetycznej oraz wspieranie innowacyjności i konkurencyjności europejskiej gospodarki.

Po zakończeniu przewodniczenia Parlamentowi Europejskiemu nadal aktywnie uczestniczył w życiu publicznym. W latach 2012–2014 przewodniczył Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii Parlamentu Europejskiego. Był również przewodniczącym Rady Europejskiego Kongresu Gospodarczego oraz inicjatorem licznych projektów poświęconych bezpieczeństwu energetycznemu, transformacji klimatycznej i rozwojowi nowoczesnych technologii. Wspierał współpracę pomiędzy środowiskami naukowymi, gospodarczymi i samorządowymi, podkreślając znaczenie silnych regionów i społeczeństwa obywatelskiego dla rozwoju państwa.

Za swoją działalność naukową, społeczną i polityczną został uhonorowany wieloma odznaczeniami krajowymi i zagranicznymi. W 2012 roku otrzymał Order Orła Białego – najwyższe odznaczenie Rzeczypospolitej Polskiej. Jest także doktorem honoris causa licznych uczelni w Polsce i za granicą oraz laureatem wielu prestiżowych nagród przyznawanych za wkład w rozwój demokracji, integracji europejskiej i współpracy międzynarodowej.

Dorobek Jerzego Buzka, obejmujący działalność naukową, społeczną i polityczną, stanowi przykład służby publicznej opartej na odpowiedzialności, dialogu i konsekwentnym dążeniu do wzmacniania pozycji Polski w zjednoczonej Europie. Jego działalność pozostaje trwałym elementem historii współczesnej Rzeczypospolitej oraz świadectwem zaangażowania na rzecz dobra wspólnego.

Jeden z najwybitniejszych polskich przedsiębiorców i inwestorów, twórca największej polskiej prywatnej grupy przemysłowo-kapitałowej oraz jeden z najbardziej rozpoznawalnych przedstawicieli rodzimego biznesu na arenie międzynarodowej. Należy do grona pionierów polskiej przedsiębiorczości okresu transformacji ustrojowej, a jego działalność od ponad trzech dekad pozostaje przykładem konsekwencji, innowacyjności i umiejętności budowania przedsięwzięć o światowym zasięgu.

Karierę zawodową rozpoczynał jeszcze w latach osiemdziesiątych, a pod koniec tej dekady założył w Kielcach przedsiębiorstwo budowlane Mitex, które w kolejnych latach stało się jedną z największych firm budowlanych w Polsce. W latach dziewięćdziesiątych aktywnie uczestniczył w rozwoju polskiego rynku kapitałowego, stając się jednym z największych prywatnych inwestorów na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Był również twórcą pierwszej sieci supermarketów budowlanych NOMI oraz sieci sklepów spożywczych MAX, a także współtwórcą pierwszego polsko-zagranicznego przedsięwzięcia hotelarskiego realizowanego wspólnie z grupą Accor.

Na przełomie XX i XXI wieku stworzył grupę przedsiębiorstw obejmujących branżę chemiczną, ceramiczną, drzewną, deweloperską i technologiczną. Szczególne znaczenie dla rozwoju polskiej gospodarki miały inwestycje w spółki Synthos, Cersanit, Barlinek i Echo Investment. Dzięki konsekwentnej strategii rozwoju przedsiębiorstwa te osiągnęły pozycję liderów nie tylko w Polsce, ale również na rynkach europejskich i światowych. Produkty wytwarzane przez należące do niego firmy trafiają obecnie do kilkudziesięciu państw na sześciu kontynentach, a cała grupa zatrudnia kilkanaście tysięcy pracowników.

Szczególnie silnie związany jest z województwem świętokrzyskim i Kielcami, gdzie rozpoczynał swoją działalność gospodarczą. Sukcesy osiągane przez tworzone przez niego przedsiębiorstwa przyczyniły się do promocji regionu świętokrzyskiego w kraju i za granicą oraz uczyniły go jednym z najważniejszych ośrodków przedsiębiorczości w Polsce. Wielokrotnie podkreślał znaczenie lokalnych korzeni oraz rolę silnych regionów w rozwoju nowoczesnego państwa.

W ostatnich latach skoncentrował swoją działalność na inwestycjach w nowoczesne technologie, biotechnologię, energetykę oraz odnawialne źródła energii. W 2019 roku, za pośrednictwem spółki Synthos Green Energy, rozpoczął realizację projektu wdrożenia w Polsce technologii małych reaktorów modułowych (SMR), stając się pierwszym prywatnym inwestorem w Europie realizującym przedsięwzięcie tego rodzaju we współpracy z amerykańsko-japońskim koncernem GE Hitachi. Równolegle angażuje się w rozwój projektów związanych z nowoczesnymi materiałami, technologiami medycznymi oraz sektorem life science.

Obok działalności biznesowej z powodzeniem realizował również swoją pasję sportową. W latach 2001–2015 uczestniczył w międzynarodowych rajdach samochodowych, odnosząc liczne sukcesy. Trzykrotnie, w latach 2008, 2009 i 2012, zdobywał tytuł rajdowego wicemistrza Europy, przyczyniając się do popularyzacji polskiego sportu motorowego na arenie międzynarodowej. Po kilkuletniej przerwie powrócił do rywalizacji sportowej, kontynuując starty w rajdach samochodowych.

Znany jest również z działalności filantropijnej oraz wspierania przedsięwzięć naukowych, edukacyjnych i społecznych. Od wielu lat angażuje się w inicjatywy służące rozwojowi innowacyjności i wzmacnianiu konkurencyjności polskiej gospodarki. Dorobek Michała Sołowowa stanowi przykład przedsiębiorczości opartej na odwadze, odpowiedzialności i długofalowej wizji rozwoju, a jego działalność pozostaje jednym z symboli sukcesu gospodarczego współczesnej Polski.

Jeden z najwybitniejszych współczesnych polskich artystów i najwybitniejszych przedstawicieli polskiej szkoły plakatu, którego twórczość zdobyła międzynarodowe uznanie i na trwałe wpisała się w dorobek światowej kultury. Urodzony w Kielcach, jest szczególnie związany z województwem świętokrzyskim, które pozostaje ważnym elementem jego tożsamości i źródłem inspiracji.

W 1969 roku ukończył studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. Początkowo zajmował się projektowaniem architektonicznym, jednak szybko poświęcił się grafice użytkowej i ilustracji. Współpracował z renomowanym magazynem „Jazz Forum”, tworząc jego oprawę graficzną, a także projektował okładki płyt dla czołowych wykonawców polskiej sceny muzycznej, w tym Krzysztofa Klenczona i zespołu Breakout.

W 1981 roku wyjechał do Paryża, a następnie osiedlił się w Nowym Jorku, gdzie rozpoczął międzynarodową karierę. Bardzo szybko zdobył uznanie jako malarz, ilustrator i projektant, a jego charakterystyczny styl, określany mianem „poetyckiego surrealizmu”, uczynił go jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich twórców na świecie. W latach 1983–1988 był wykładowcą Tyler School of Art przy Temple University w Filadelfii, a od 1987 roku przez wiele lat prowadził zajęcia w prestiżowej School of Visual Arts w Nowym Jorku, kształcąc kolejne pokolenia artystów.

Dorobek Rafała Olbińskiego obejmuje malarstwo, ilustrację prasową, plakaty, scenografię oraz projekty dla teatrów i instytucji kultury. Jego prace publikowane były na łamach najbardziej prestiżowych światowych czasopism, takich jak „The New York Times”, „Newsweek”, „Time”, „Der Spiegel” czy „The Atlantic Monthly”. Obrazy i plakaty artysty znajdują się w zbiorach licznych muzeów i instytucji, między innymi Smithsonian Institution i Biblioteki Kongresu w Waszyngtonie, Muzeum Plakatu w Wilanowie, National Arts Club w Nowym Jorku oraz kolekcjach prywatnych w Europie, Stanach Zjednoczonych i Japonii.

Za swoje osiągnięcia artystyczne otrzymał ponad 150 nagród i wyróżnień. W 1994 roku został laureatem prestiżowej nagrody Prix Savignac w Paryżu, określanej mianem międzynarodowego Oscara za najbardziej znaczący plakat roku, a także zdobył nagrodę magazynu „Creative Review” w Londynie za najlepszą brytyjską ilustrację. Rok później jego projekt został wybrany na oficjalny plakat promujący Nowy Jork jako „stolicę świata” w konkursie, któremu przewodniczył burmistrz Rudolf Giuliani. W 1996 roku otrzymał nagrodę Stephena Dohanosa przyznawaną przez Society of Illustrators, a w 2005 roku został odznaczony Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Równolegle z działalnością malarską zajmował się scenografią operową i teatralną. Tworzył między innymi projekty dla Opera Company of Philadelphia oraz Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie. Jego indywidualne wystawy prezentowane były w Stanach Zjednoczonych, Polsce, Niemczech, Japonii, Francji i we Włoszech, a jubileusz pięćdziesięciolecia pracy twórczej obchodzony w 2019 roku stał się okazją do podsumowania imponującego dorobku artystycznego, który trwale wzbogacił polską i światową kulturę.

Twórczość Rafała Olbińskiego, łącząca symbolizm, metaforę i surrealistyczną wyobraźnię, uczyniła go jednym z najwybitniejszych ambasadorów polskiej sztuki na świecie. Jego dorobek artystyczny stanowi świadectwo niezwykłej kreatywności, a zarazem dowód, że twórca wywodzący się z Kielc i województwa świętokrzyskiego może osiągnąć pozycję należną najwybitniejszym przedstawicielom kultury współczesnej.

Jedna z najwybitniejszych postaci polskiej kultury współczesnej, wybitna aktorka teatralna i filmowa, reżyserka, pisarka oraz animatorka życia kulturalnego. Od ponad pięciu dekad pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych osobowości polskiej sceny artystycznej, a jej dorobek twórczy na trwałe wpisał się w historię polskiego teatru i kina. Dzięki swojej działalności artystycznej i społecznej stała się symbolem niezależności, odwagi twórczej oraz zaangażowania w sprawy publiczne.

Jest absolwentką Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. Jeszcze podczas studiów, w 1974 roku, zadebiutowała na scenie Teatru Telewizji w „Trzech siostrach” Antoniego Czechowa w reżyserii Aleksandra Bardiniego, który pozostał jednym z jej najważniejszych mistrzów artystycznych. W 1976 roku rozpoczęła pracę w warszawskim Teatrze Ateneum, z którym związana była przez jedenaście lat, a następnie przez szesnaście kolejnych sezonów występowała w Teatrze Powszechnym w Warszawie.

Ogólnopolską popularność i uznanie krytyki przyniosła jej rola Agnieszki w filmie „Człowiek z marmuru” Andrzeja Wajdy z 1976 roku. Kreacja ta stała się jednym z najważniejszych wydarzeń w historii polskiego kina i otworzyła artystce drogę do wielkiej kariery. W kolejnych latach stworzyła dziesiątki wybitnych ról filmowych, współpracując z najwybitniejszymi reżyserami, wśród których znaleźli się między innymi Andrzej Wajda, Krzysztof Zanussi, Agnieszka Holland, Krzysztof Kieślowski i Ryszard Bugajski. Szczególne miejsce w jej dorobku zajmują role w filmach „Człowiek z żelaza”, nagrodzonym Złotą Palmą w Cannes, „Przesłuchanie”, „Dekalog”, „Tatarak”, „Pestka” czy „Słodki koniec dnia”.

W 1990 roku za rolę Antoniny Dziwisz w filmie „Przesłuchanie” otrzymała nagrodę dla najlepszej aktorki na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes. Wśród licznych wyróżnień międzynarodowych znajdują się również nagroda na Festiwalu Filmowym w Montrealu, Srebrna Muszla na festiwalu w San Sebastián oraz Specjalna Nagroda Jury Festiwalu Sundance w 2019 roku za rolę w filmie „Słodki koniec dnia”. Jest laureatką wielu najważniejszych polskich nagród filmowych i teatralnych, a jej dorobek obejmuje ponad sto ról filmowych, kilkadziesiąt ról teatralnych oraz liczne spektakle Teatru Telewizji.

Od lat osiemdziesiątych rozwija również działalność reżyserską, realizując spektakle teatralne, przedstawienia Teatru Telewizji oraz projekty artystyczne. Jest także autorką książek, felietonów i publikacji poświęconych kulturze oraz życiu społecznemu. Jej twórczość literacka oraz publicystyczna cieszy się dużą popularnością i uznaniem czytelników.

Szczególne miejsce w działalności Krystyny Jandy zajmuje aktywność na rzecz rozwoju niezależnej kultury. W 2004 roku wraz z mężem Edwardem Kłosińskim i córką Marią Seweryn powołała Fundację Krystyny Jandy na Rzecz Kultury, której celem jest wspieranie i upowszechnianie kultury, działalność charytatywna oraz promocja młodych twórców. Rok później, w 2005 roku, otworzyła Teatr Polonia, który szybko stał się jedną z najważniejszych prywatnych scen teatralnych w Polsce. W 2010 roku Fundacja uruchomiła kolejną scenę – Och-Teatr, tworząc unikalny model nowoczesnej, niezależnej instytucji kultury. Od momentu powstania oba teatry przygotowały setki premier i zgromadziły miliony widzów.

Za wybitne zasługi dla polskiej kultury została uhonorowana wieloma odznaczeniami państwowymi i zagranicznymi, w tym Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Dorobek artystyczny, działalność społeczna oraz niezłomne zaangażowanie w rozwój polskiej kultury czynią Krystynę Jandę jedną z najwybitniejszych osobowości życia publicznego i artystycznego współczesnej Polski.